natuur en natuurwetten

Lucretius, (eerste eeuw v. Chr.)

'Als jij dit weet en goed onthoudt, blijkt de natuur terstond bevrijd, verlost van trots verheven heersers, en zelfstandig alles zonder godenhulp te doen'. (p. 177)

Wilhelm Dilthey (1833 - 1911)

'De natuur verklaren we, het geestelijke leven begrijpen we.'

John Locke, () (1690)

'The state of nature has a law of nature to govern it, which obliges every one: and reason, which is that law, teaches all mankind, who will but consult it, that being all equal and independent, no one ought to harm another in his life, health, liberty, or possessions.' (hoofstuk 2, §6)

Baron d'Holbach (1723 - 1789)

'Kortom, bewijst niet alles dat moraal en deugd totaal niet samengaan zijn met de noties van een god?'

Jean-Jacques Rousseau, (1782)

'Ik heb de waarheid gezegd.' (p. 725)

Franz Junghuhn, (1854)

'We moeten blind geloof verwerpen, maar zelf nadenken en alles onderzoeken'

Immanuel Kant (1724-1804)

'Twee dingen vervullen de geest met steeds nieuwe en toenemende bewondering en eerbied, hoe vaker en langduriger het denken zich ermee bezighoudt: de sterrenhemel boven mij en de morele wet in mij.' (Kritiek van de praktische rede, besluit).

Marcus Aurelius, (ca 170 -180 na Chr.)

'Acht jezelf goed genoeg alles te zeggen en te doen wat in overeenstemming is met de natuur en laat je niet van de wijs brengen als kritiek en gepraat van bepaalde lieden er het gevolg van zijn. Als het goed is dat iets gedaan of gezegd is, meen er dan de verantwoordelijkheid voor. Die anderen hebben immers hun eigen kompas en hun eigen motieven. Kijk daar niet naar om, maar ga door op de rechte weg en volg de natuur, die van jezelf en de Universele, want de weg van die twee is dezelfde.' (Boek V, 3)

John Dewey, (1934)

'Twijfels zijn een teken van vertrouwen in de methode van het intellect. Het zijn tekenen van vertrouwen, niet van een bleek en machteloos scepticisme.'

Tzvetan Todorov, (1998)

Is de mens uiteindelijk afhankelijk van God? Zitten we gevangen in de natuurwetten van causaliteit? Leidt individualisme niet onherroepelijk tot egoïsme? Kortom, hoe kunnen we de menselijke vrijheid denken? Dit zijn de vragen die de Bulgaars-Franse filosoof Tsvetan Todorov (1939) in De onvoltooide tuin aan de orde stelt. Todorov is een humanist omdat hij het idee van menselijke vrijheid centraal stelt.

Petrarca (1304 - 1374)

 
'Terwijl ik dat één voor én gadesloeg en nu eens het aardsche genoot, dan weer mijn geest tot hoger dingen opvoerde, lustte het mij het exemplaar op te slaan van 'Bekentenissen' van Augustinus''. (Petrarca in zijn verslag van de beklimming van de Mont Ventoux)

Charles Darwin, (1859)

In On The Origin of Species by Means of Natural Selection wordt voor het eerst in de geschiedenis een plausibele, wetenschappelijk onderbouwde verklaring voor de ontwikkeling van het leven op aarde gegeven. De impact van zijn werk op de natuurwetenschappen en ons wereldbeeld is nauwelijks te overschatten. Charles Darwin (1809 - 1882) veranderde onze kijk op wie we zijn en waar we vandaan komen volledig.

Multatuli, (1861)

 
'Ik ken U niet, o God! Ik riep U aan, ik zocht,
Ik smeekte om antwoord, en Gy zweegt! Ik wôu zo graag Uw wil doen... niet uit vrees voor straf, uit hoop op loon, 
Maar zo als 't kind den wil zyns vaders doet... uit liefde!

Francis Bacon (1561 - 1626)

'Een verstandige vraag is de helft van de wijsheid.'

Spinoza, (1677)

'Gelukzaligheid is niet het loon van de deugd, maar de deugd zelf... (Al) het voortreffelijke is even moeilijk als zeldzaam.' (Boek V, stelling 42).